|
|
MARDİN’DE AKKOYUNLULAR DÖNEMİ
 Akkoyunlu Uzun Hasan döneminde Mardin, Akkoyunlular’ın eline geçti.
Abdulgani Efendi’nin Mardin Tarihi adlı eserinde belirtildiği üzere Uzun Hasan,
Ali Bey’in oğlu, Ali Bey’de Osman Bey’in oğlu olup, anavatanları Türkistan’dan
Kara Yölük veya Bayındırlı adı verilen aşiret ve kabileleriyle gelip
Diyarbakır’a yerleşmiş bir Türkmen aşiretidir.
Kara Osman Beg, Timurleng’le bir olup Anadolu’da tahribat yaptı, Timurleng’in
yanında Yıldırım Beyazıt’la yapılan 1402’deki Ankara Savaşına katıldı, Artuklu
Hükümdarı Sultan İsa’yı 1406’da şehit etti ve bütün bunlara mükafat olarak Timur
tarafından kendisine Diyarbakır idaresi verildi.
Kara Osman Beg, 1435 yılında Karakoyunlu Kara Yusuf’un oğlu İskender’le Erzurum
yöresinde savaşırken bir çukura düşüp öldü ve oraya gömülmüşken üç gün sonra
İskender tarafından mezarı açtırılmış başı kesilerek Mısır’da hüküm süren
Çerkezlerin lideri Barsbay’a gönderildi.
Osman Beg’in yerine torunu Hamza Beg bin Ali geçti. Bunun da 1438’de vefat
etmesiyle (mezarı Mardin’deki Büyük Hamza camisindedir.)
Yerine kardeşi Cihangir, Diyarbakır ve Mardin’e vali oldu. 1451’de Kardeşi Uzun
Hasan tarafından öldürüldü. Mardin’deki Kasımiye Medresesinin yanındaki Cihangir
Türbesine gömüldü.
Cihangir, Uzun Hasan tarafından öldürüldükten sonra Mardin’e emir olarak
Cihangir Bey’in oğlu Hamza (Hamza i sagir) geçti. (mezarı Mardin’deki Küçük
Hamza camiindedir.)
Uzun Hasan, kendisini Diyarbakır valiliğine atayan Karakoyunlu lideri Cihanşah
ve Cihanşah’ın yerine geçen oğlu Ali Bey’i öldürüp Karakoyunlu Devletini ortadan
kaldırdı. Azerbaycan’ ı ele geçirip başkent Tebriz’de oturdu ve Mardin ile
Diyarbakır idarelerini de amcası Kasım Beg’e verdi. Kasım Padişah olarak da
anılan Mardin Valisi Kasım Beg, 1505 yılında Akkoyunlu Hükümdarlarından Uzun
Hasan’ın torunlarından Elvend Beg tarafından Mardin’de şehit edildi. Mezarı
Mardin’de kendi adıyla anılan Medresededir.
Akkoyunluların Diyarbakır ve Mardin’deki egemenlikleri yaklaşık olarak 48
yıldır. Mardin ve Diyarbakır’da bir çok eserleri vardır. |
|
