|
|
MARDİN’DE KARAKOYUNLULAR DÖNEMİ
 Bayraklarında Karakoyun bulunurdu. Anavatanları Türkistan’dan Azerbaycan’a,
Azerbaycan’dan da Musul, Erbil, Sincar ve Kerkük taraflarını zaptedip buraya
yerleşen bir Türkmen aşiretidir. Liderleri Bayram Hoca, Bayram’ın oğlu Durmuş,
Durmuş’un oğlu Kara Mehmet ve Kara Mehmet’in oğlu KARA YUSUF’tur.
1409 yılında Mardin’e el koyan Karakoyunlular’ın lideri Kara Yusuf, 1410’da
Azerbaycan’ı başkent edinerek Mardin’i de Azerbaycan’a bağladı ve buraya
nökerlerinden (yaver) Tanrıvermiş’i vali olarak atadı.
Mardin, yaklaşık olarak (Osmanlılara kadar) Azerbaycan’ın bir vilayeti olarak
kaldı.
Kara Yusuf, Timur’un oğlu Şah Ruh’la savaşmaya giderken, Azerbaycan’ın başkenti
Tebriz ile Endican arasında vefat etti. Cenazesi çadırda üç gün kaldı. Askerleri
hazinesini yağmalayıp dağıldılar. Saltanatı on dört yıl sürdü.
Kara Yusuf’un yerine oğlu İskender geçti. (1420) İskender, kardeşi Cihanşah’ın
kışkırtması sonucu, kendi oğlu Kubat tarafından öldürüldü. (1437)
İskender’in yerine kardeşi Cihanşah geçti. 1467 68 de Diyarbakır’a vali olarak
atadığı Akkoyunlu Uzun Hasan tarafından büyük bir olasılıkla Dunaysır’da
(Kızıltepe) idam edildi.. Bundan kısa bir süre sonra da Karakoyunlular yıkıldı.
(Mardin’in son Karakoyunlu valisi Emir Nasır idi.
Karakoyunluların Mardin ve çevresine hakimiyetleri yaklaşık 70 yıldır. Mardin ve
çevresinde hiçbir eserleri yoktur.
KARAKOYUNLULARA AİT NOTLAR
Karakoyunlu Kara Yusuf, Timur’un önünden kaçarak
Osmanlı İmparatorluğunun dördüncü padişahı Yıldırım Beyazıt’ta sığındı. Yıldırım
ile Timur arasında 1402’de meydana gelen Ankara Savaşı’ına sebep oldu.
Karakoyunlu lideri Cihanşah, Oğlu Ali Beg’i Tebriz’de uzun süre hapsetti.
Kendisine karşı isyan eden diğer oğlu Budak’ı diğer oğlu Mirza Muhammed’e
öldürttü.
Karakoyunlu Türkmenlerin Mardin’deki son valisi Emir Nasır olup. Osmanlı
Padişahı 2.Murad’ın manevi yardımına rağmen Mardin’i Akkoyunlu Türkmenlerden
kurtaramadı.
Karakoyunlu Türkmenlerin lideri Cihanşah’ın emriyle Mardin’in Akkoyunlulardan
kurtarılması amacıyla Rüstem Tarhan komutasında gönderilen Karakoyunlular
ordusunun tüm çabaları da Dunaysır’da (Kızıltepe) sonuçsuz kaldı. (1451)
Abdulgani Efendi’nin : Mardin tarihi
Ferdi Katip: Mardin Artukluları Tarihi –
Ali Emiri : Notları
Hanna Dolapönü :Tarihte Mardin
|
|
